مقدمه
با افزایش ورود خودروهای برقی و هیبریدی به بازار ایران، نیاز به زیرساخت مناسب برای شارژ این خودروها بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. امروزه علاوه بر خودروهای وارداتی، بسیاری از پروژههای ساختمانی جدید نیز ملزم به پیشبینی زیرساخت شارژ خودروهای برقی هستند. انتخاب شارژر مناسب علاوه بر کاهش زمان شارژ، باعث افزایش ایمنی تجهیزات، افزایش عمر باتری و کاهش هزینههای بهرهبرداری خواهد شد.
در این مقاله با انواع شارژر خودرو برقی، تفاوت شارژرهای AC و DC، استانداردهای رایج و کاربرد هر یک در پروژههای ساختمانی ایران آشنا میشوید.
شارژر خودرو برقی چیست؟
شارژر خودرو برقی (EV Charger) تجهیزی است که انرژی الکتریکی را با ولتاژ، جریان و پروتکل مناسب به باتری خودرو منتقل میکند.
شارژرها از نظر محل نصب، توان خروجی، نوع جریان و سرعت شارژ به گروههای مختلف تقسیم میشوند.
دستهبندی شارژرها بر اساس سطح شارژ (Charging Level)
Level 1
این شارژرها از برق تکفاز معمولی استفاده میکنند.
مشخصات:
- ولتاژ ۲۲۰ تا ۲۳۰ ولت
- توان حدود ۲ تا ۳.۷ کیلووات
- جریان ۱۰ تا ۱۶ آمپر
کاربرد در ایران
- منازل مسکونی
- ویلاها
- استفاده اضطراری
مزایا
- هزینه نصب پایین
- عدم نیاز به تجهیزات پیچیده
معایب
- زمان شارژ طولانی (۸ تا ۲۰ ساعت)
Level 2
پرکاربردترین نوع شارژر در ساختمانهاست.
مشخصات
- برق تکفاز یا سهفاز
- توان ۷ تا ۲۲ کیلووات
کاربرد
- مجتمعهای مسکونی
- پارکینگهای اداری
- مراکز تجاری
- هتلها
- ساختمانهای هوشمند
مزایا
- زمان شارژ مناسب
- هزینه نصب منطقی
- بهترین گزینه برای ایران
Level 3 (DC Fast Charger)
این شارژرها برق AC را در داخل شارژر به DC تبدیل کرده و مستقیماً باتری خودرو را شارژ میکنند.
توان:
- ۳۰ کیلووات
- ۶۰ کیلووات
- ۱۲۰ کیلووات
- ۱۸۰ کیلووات
- ۳۵۰ کیلووات
کاربرد
- جایگاههای شارژ عمومی
- پمپبنزینهای آینده
- بزرگراهها
- پایانههای حملونقل
مزیت اصلی آنها شارژ خودرو در مدت ۲۰ تا ۴۰ دقیقه است.
تفاوت شارژر AC و DC
| ویژگی | شارژر AC | شارژر DC |
| محل تبدیل برق | داخل خودرو | داخل شارژر |
| سرعت شارژ | متوسط | بسیار سریع |
| هزینه خرید | پایین | بسیار بالا |
| کاربرد | ساختمانها | ایستگاههای عمومی |
| توان | ۳ تا ۲۲ کیلووات | ۳۰ تا ۳۵۰ کیلووات |
انواع کانکتورهای شارژ خودرو برقی
Type 2
رایجترین استاندارد اروپا
کاربرد در ایران:
بیشتر خودروهای وارداتی اروپایی از این استاندارد استفاده میکنند.
CCS2
امروزه محبوبترین استاندارد شارژ سریع اروپا
مزایا
- امکان شارژ AC
- امکان شارژ DC
- سرعت بسیار بالا
بیشتر خودروهای جدید وارداتی ایران از این کانکتور استفاده میکنند.
CHAdeMO
استاندارد ژاپنی
کاربرد
- Nissan Leaf
- Mitsubishi
امروزه استفاده از آن رو به کاهش است.
GB/T
استاندارد ملی چین
با توجه به واردات خودروهای برقی چینی به ایران، این استاندارد اهمیت زیادی پیدا کرده است.
خودروهایی مانند برخی مدلهای BYD، Dongfeng، Changan، GAC و تعدادی دیگر از این کانکتور استفاده میکنند.
کدام شارژر برای ساختمانهای ایران مناسبتر است؟
برای اکثر پروژههای ساختمانی، شارژرهای AC Level 2 بهترین انتخاب هستند زیرا:
- هزینه نصب مناسب دارند.
- فشار کمتری به شبکه برق وارد میکنند.
- با ظرفیت انشعاب اکثر ساختمانها سازگارند.
- هزینه نگهداری پایینی دارند.
الزامات نصب شارژر خودرو برقی
در طراحی تأسیسات برقی ساختمان رعایت موارد زیر ضروری است:
- پیشبینی ظرفیت کافی تابلو برق
- استفاده از کلیدهای حفاظتی مناسب (MCB، RCD Type A یا Type B بسته به نوع شارژر)
- اجرای سیستم ارت استاندارد
- حفاظت در برابر اضافه ولتاژ (SPD)
- تهویه مناسب محل نصب
- رعایت استانداردهای IEC 61851 و IEC 60364
آینده شارژ خودروهای برقی در ایران
با توسعه واردات خودروهای برقی، افزایش ایستگاههای شارژ و الزامات جدید در طراحی ساختمانها، پیشبینی میشود طی سالهای آینده نصب شارژر خودرو برقی به یکی از بخشهای اصلی تأسیسات برقی ساختمان تبدیل شود.
مهندسان طراح و ناظران برق باید از هماکنون با فناوری شارژ خودروهای برقی، الزامات مقررات ملی ساختمان و استانداردهای بینالمللی آشنا باشند تا بتوانند پروژههایی ایمن، بهروز و آیندهنگر طراحی و اجرا کنند.
جمعبندی
انتخاب صحیح شارژر خودرو برقی نقش مهمی در سرعت شارژ، ایمنی کاربران، افزایش عمر باتری و کاهش هزینههای بهرهبرداری دارد. در حال حاضر، شارژرهای AC Level 2 بهترین گزینه برای ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری ایران محسوب میشوند، در حالی که شارژرهای DC Fast Charger بیشتر در ایستگاههای شارژ عمومی و پروژههای بزرگ کاربرد دارند.
با گسترش استفاده از خودروهای برقی در کشور، آشنایی مهندسان برق، طراحان تأسیسات و مجریان پروژهها با انواع شارژرها و الزامات نصب آنها، به یکی از مهارتهای ضروری صنعت ساختمان تبدیل خواهد شد.
به قلم مهندس مهدی وفایینژاد